Bất chấp cái nắng nóng những ngày cận Tết Nguyên đán, dòng người xếp hàng kiên nhẫn và bực dọc trước các máy ATM chờ rút tiền vẫn ngày càng tăng cao.

Gian nan rút tiền ăn Tết

 Sau 30 phút xếp hàng chờ rút tiền tại máy ATM Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam (Vietcombank) trên đường Kỳ Đồng, Q.3, TP.HCM, chị Uyên cũng tiếp cận được với chiếc máy để rút số tiền lương, thưởng Tết công ty mới chuyển vào. Quy định mỗi ngày chỉ được rút 20 triệu đồng, mỗi lần rút tối đa 2 triệu đồng, chị Uyên kiên nhẫn với những lần máy ATM nhả thẻ, nhả tiền trong khi phía sau lưng một dòng người "rồng rắn" đang dần mất kiên nhẫn vì cái nắng ngày càng gay gắt. Khi chị Uyên rút được 15 triệu đồng, máy báo hết tiền. Bực bội, chị Uyên quay lại nói với đoàn người đang chăm chú nhìn chị với ánh mắt hình viên đạn về dòng thông báo "máy hết tiền". Lập tức, tiếng la ó, tiếng chửi bới... nổi lên. Có cảm giác như cơn thịnh nộ của dòng người dồn vào mình, chị Uyên lẳng lặng "đánh bài chuồn" để mặc đám đông xả bực tức bằng cách la ó làm huyên náo cả đoạn đường. 

Tại chi nhánh Vietcombank trên đường Bùi Thị Xuân (Q.1) những ngày này, cảnh người và xe đứng tràn xuống lòng đường bao quanh 4 chiếc máy ATM để chờ vào giao dịch diễn ra thường xuyên. Số lượng người đứng chờ càng đông trong khi đó 1 - 2 máy ATM tại đây báo ngưng giao dịch khiến nhiều người nổi điên. Ở nhiều máy ATM, việc người xếp hàng chen lấn dẫn đến tình trạng gây lộn không hiếm.

Tình trạng chạy vòng vòng kiếm máy ATM rút tiền khiến nhiều người bức xúc. Anh Đức (Q.Phú Nhuận, TP.HCM) chạy đến 3 nơi đặt máy ATM mới rút được tiền. Lúc đầu anh Đức chạy xe từ Cống Quỳnh ra đường Sương Nguyệt Ánh (Q.1), tại đây có 2 máy thì 1 máy hư, 1 máy rút được 1 triệu đồng/lần. Đang rút thì hết tiền. Đi qua 4 máy đặt ở Cách Mạng Tháng Tám - Nguyễn Thị Minh Khai, có 1 máy hư, 3 máy còn lại dòng người xếp hàng dài dằng dặc. Tự thấy sức mình không đủ để chờ đợi, anh Đức chạy về đường Trương Định, đoạn gần đường Điện Biên Phủ, một trong 2 máy tại đây đang được sửa chữa. Chờ 4 người rút xong, anh Đức mới đến lượt của mình.

Không chỉ mất kiên nhẫn vì chờ đợi, hàng loạt chuyện bi hài khác cũng xảy ra xung quanh việc rút tiền những ngày cao điểm này. Chị Nhàn (Q.1, TP.HCM) quyết định rút tiền trong thẻ ATM để mua sắm đồ Tết. Để "tránh" tình trạng xếp hàng dài vô tận ở các máy ATM ven đường, chị Nhàn vào Trung tâm thương mại Diamond để rút tiền. Chưa kịp mừng vì tránh được cảnh rồng rắn xếp hàng thì chị Nhàn lại gặp sự cố: máy "nhả" thẻ nhưng lại không chịu "nhả" tiền. Màn hình thông báo máy bị trục trặc. Chị Nhàn điện cho tổng đài của ngân hàng để báo tình trạng của mình thì được nhân viên ngân hàng bảo sẽ kiểm tra lại và nếu đúng chị chưa nhận được tiền từ máy ATM thì khoảng 7 ngày sau, tiền sẽ tự động trả vào tài khoản. "Cũng may mình còn có tiền dư nhưng với công nhân nhận lương qua thẻ mà gặp sự cố máy kiểu này thì tiền đâu mà mua sắm Tết" - chị Nhàn nói.

Một máy phục vụ 2,1 triệu người!

Khoảng 1 tháng trước Tết Nguyên đán, hầu hết các ngân hàng đều tuyên bố sẽ có các biện pháp về việc tăng máy, tăng tiếp tiền để cải thiện tình trạng quá tải của các máy ATM trong những ngày cận Tết. Nhưng trên thực tế, tình trạng này không hề được cải thiện. Hình ảnh dòng người xếp hàng vây quanh các điểm đặt ATM, các sự cố hết tiền, không nhả tiền, tiền rách... vẫn phổ biến. 

Nguyên nhân là do tốc độ phát hành thẻ của các ngân hàng tăng nhanh trong khi việc "trồng" máy tăng không kịp. Cụ thể, tổng số lượng máy ATM hiện nay khoảng 9.000 máy, trong khi số lượng thẻ là hơn 19 triệu. Như vậy bình quân mỗi máy ATM phục vụ hơn 2,1 triệu người. Tỷ lệ của năm 2002 là 440 người/máy.

Phát hành nhiều thẻ nhưng đầu tư ít máy đương nhiên có lợi lớn cho ngân hàng vì số lượng thẻ ATM nhiều đồng nghĩa số tiền để trên tài khoản tính lãi không kỳ hạn càng nhiều. Trong khi đó, việc đầu tư vào 1 máy ATM mất khoảng vài ngàn USD. Đó là lý do một số ngân hàng hiện nay chỉ mới tập trung vào việc phát hành thẻ mà đầu tư rất ít cho hệ thống ATM, thậm chí chưa đầu tư. Các chủ thẻ có thể sử dụng máy ATM của các ngân hàng trong liên minh thẻ. Tuy nhiên khi rút tiền ở máy ATM của ngân hàng khác sẽ bị tốn phí trong trường hợp ngân hàng phát hành thẻ không hỗ trợ miễn phí.

Một vấn đề khác khiến lượng máy ATM chưa phát triển được nhiều đó là lượng tiền nạp vào máy ATM. Mỗi máy ATM có khả năng chứa khoảng 800 triệu đồng. Trường hợp 1 ngân hàng đầu tư 1.000 máy ATM và nạp đủ tiền thì phải chuẩn bị vài trăm tỉ đồng trên máy. Số tiền này gần như không sinh lãi. Đầu tư máy càng nhiều đồng nghĩa với việc số tiền để trên máy ATM càng cao. Chính vì vậy tốc độ phát triển hệ thống máy ATM vẫn còn khiêm tốn.

Một nguyên nhân khác đẩy hệ thống máy ATM vào tình trạng quá tải, đó là thao tác trên một số máy ATM còn rất rườm rà, mất thời gian. Chẳng hạn máy ATM của Vietcombank mỗi lần rút tiền, máy “nhả” thẻ, “nhả” tiền. Nếu rút tiền tiếp, chủ thẻ lại bỏ thẻ vào khe, nhập mật khẩu lần nữa nên rất mất thời gian. Trong thời điểm quá tải hiện nay, các ngân hàng có thể nâng số tiền cần rút mỗi lần của khách hàng lên nhiều hơn 2 triệu đồng. Đây là biện pháp tình thế giải phóng nhanh lượng khách hàng giao dịch tại máy ATM vào những ngày gần Tết.

Đa số ngân hàng công bố thời gian nghỉ Tết bắt đầu từ ngày 13.2 đến ngày 18.2 (nhằm ngày 30 tháng chạp đến hết ngày mùng 5 Tết) và mở cửa giao dịch trở lại vào ngày 19.2 (nhằm ngày mùng 6 Tết).