Ngáy là tình trạng rất hay gặp, tưởng chừng như đơn
giản, nhưng ngáy (dân gian hay gọi là “kéo cưa”) có thể làm cho người ngủ chung
cảm thấy rất phiền.
Đàn ông ngáy nhiều hơn phụ nữ
Tại buổi nói chuyện về
chuyên đề “ngáy trong lúc ngủ” ở TP.HCM mới đây, bác sĩ Lê Hành (Bệnh viện Chợ
Rẫy) trình bày: Ngáy là những âm thanh phát ra một cách không chủ ý từ trong
họng một người đang ngủ, gây ra bởi sự rung động mạnh từ những cấu trúc của
thành họng dưới áp lực của luồng không khí hít vào. Hiện tượng ngáy tạo nên do
sự rung động của những cơ và niêm mạc ở phần sau cổ họng khi có không khí lưu
thông qua đó. Khi ngủ, các cơ này được thả lỏng, nhão ra và rung động, tạo
thành tiếng khi có hơi thở đi qua. Lúc tỉnh, tuy vẫn thở, nhưng người ta không
ngáy vì những cơ này bị não bộ kìm chế.
Theo bác sĩ Lê Hành, thường đàn
ông có tật ngáy khi ngủ nhiều hơn phụ nữ, trẻ nhỏ ít gặp hơn. Hầu hết người ta
không biết mình ngáy, mà chỉ vợ (chồng), hay những người xung quanh mới phải
“chịu trận” vì âm thanh “kéo cưa”. Ngáy gây phiền phức cho người xung quanh.
Ngáy như sấm dậy (ý nói ngáy to) chiếm 25%, ngáy như kéo gỗ 42%, còn ngáy ro ro
đều đều (giống như hít ống tẩu) chiếm 14%. Có người ngáy to không ai có thể ở
cùng phòng với họ được. Bác sĩ Lê Hành nói: “Thực tế, ở các nước phương Tây, có
nhiều cặp vợ chồng ly dị chỉ vì không chịu đựng nổi tiếng ngáy”.
Các mức độ, điều trị
Theo bác sĩ Lê Hành, ngáy độ
1 là ngáy ít, tiếng ngáy không to và khi nằm nghiêng sẽ ngừng ngáy. Độ 2 là
ngáy vừa phải, ngáy to hơn và nằm ngủ ở tư thế nào cũng vẫn ngáy. Độ 3 thì ngáy
rất to ở mọi tư thế nằm ngủ và kèm theo triệu chứng nghẹt thở từng lúc, khiến
người ngáy tỉnh giấc với trạng thái mệt mỏi. Mức độ này có thể nguy hiểm tới
bệnh nhân. Ngáy gây ra hội chứng ngừng thở khi ngủ do tắc nghẽn đường thở,
ngừng thở trong 10 giây, ít nhất 5 lần trong 1 giờ ngủ, có trường hợp bị tử
vong đột ngột vào ban đêm trong lúc ngủ có liên quan đến ngáy.
Có trường hợp phải thở oxy
hỗ trợ trong thời gian ngắn; có trường hợp trong khi ngủ, bệnh nhân mang mặt nạ
được nối với một máy bơm đẩy không khí vào mũi ở áp lực cao đủ vượt quá sự tắc
nghẽn trong đường thở, hay phải dùng máy chống ngủ ngáy… Về điều trị ngoại
khoa, thì mở khí quản được xem là tiêu chuẩn vàng trong điều trị những trường
hợp ngáy nặng, mổ xử trí các tắc nghẽn mũi; nạo VA, cắt amidan, hay các phương
pháp phẫu thuật khác (như: phẫu thuật cắt lưỡi gà, một phần khẩu cái mềm, các
mô thừa khác trong họng).
Phòng ngừa
Cần phải giảm cân (vì tăng
cân sẽ gây tăng tình trạng ngáy); tập thể dục đều đặn; tập thở sâu kiểu khí
công hay yoga; tránh lạm dụng rượu và dùng các thuốc có tính chất an thần hay
gây ngủ, vì rượu và các thuốc này gây giãn các cơ ở thành sau họng; khi ngủ nên
nằm nghiêng hoặc nằm sấp, tránh nằm ngửa. Nếu nằm ngửa, lưỡi và vòm miệng mềm
khi giãn ra sẽ tụt xuống thành sau họng và che lấp đường thở; tăng độ ẩm cho
phòng ngủ (độ ẩm thấp - cổ họng bị khô,
viêm); chữa các bệnh ở mũi (nghẹt mũi làm tăng chứng ngáy to và dễ gây ngừng
thở khi ngủ); có thể nhỏ vài giọt tinh dầu bạc hà vào gối ngủ…